Reminiscencje pokongresowe

Europejski Kongres Gospodarczy(EEC 2026), który po raz 18 był zorganizowany w Katowicach, jawi się jako jedno z najważniejszych źródeł opiniotwórczych i zarazem stymulator inspiracji w bardzo szerokim zakresie problematyki dotyczącej spraw w skali globu, kontynentu i kraju. Chodzi głównie o zagadnienia polityki i oddziaływanie na przedsięwzięcia w gospodarce, ale także w zakresie szeroko rozumianej problematyki społecznej.

Tegoroczny Kongres to ponad 20 tys. uczestników, w tym 15 tys. stacjonarnie i ok. 5 tys. online, to ponad 200 debat, 1350 prelegentów w 19 ścieżkach tematycznych. Hasłem przewodnim było „The power of dialog. Siła dialogu”, które podkreślało znaczenie dialogu w czasach turbulencji geopolitycznych. Tym samym ważnym nurtem Kongresu był główny motyw: Europa w turbulencjach.

Istotnym kierunkiem było prezentowanie stanowisk i podejmowanie dyskusji w sprawach geopolitycznych mających na uwadze budowanie odporności Europy, szczególnie w zakresie transformacji energetycznej, bezpieczeństwa i konkurencyjności. Tematyka samorządowa była oczywiście również poruszana, ale w skali marginalnej. Niemniej wnikliwi obserwatorzy winni z tego ogromnego zasobu wiedzy umieć wyciągnąć właściwe wnioski, tak w zakresie diagnozy jak i perspektyw budowania strategii w skali lokalnej.

Dlatego warto z tej perspektywy zastanowić się, które z poruszanych problemów gospodarczych i społecznych mogą mieć wpływ na zadania samorządów lokalnych.

Ważnym spostrzeżeniem, które nasuwało się już od pierwszego panelu „Polityka a biznes”, to to, że przedstawiciele tych sektorów posługują się nieco innymi językami: o ile biznes to przede wszystkim język ekonomii i konsekwencji, to językiem polityki są głównie emocje. Stąd ta różnica interesów i konieczność dialogu by osiągnąć efekt synergiczny.

Z rozważań na temat gospodarki europejskiej stwierdzono, że żaden kraj ani sektor nie poradzi sobie sam, uwzględniając w tym także aspekty bezpieczeństwa szeroko rozumianego.

Jednym z dominujących tematów EEC 2926 była transformacja energetyczna i jako kluczowe akcenty uznano następujące tematy:

• Przyspieszenie inwestycji w OZE, magazyny energii, pompy ciepła i modernizacja sieci.
• Rosnąca skala lokalnych systemów energetycznych miast, regionów, klastrów energii.
• Konieczność nowych modeli finansowania: łączenie środków publicznych, prywatnych i europejskich.

Transformacja energetyczna została przedstawiona jako projekt strategiczny, wymagający wieloletniego planowania i kompetencji inwestycyjnych samorządów.

Z transformacją energetyczną wiąże się też zagadnienie gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ), co łączono również z problemem konkurencyjności Europy. Jako istotne wnioski uznano:

• GOZ to nie ekologia, lecz warunek odporności gospodarczej i suwerenności surowcowej.
• Samorządy muszą tworzyć lokalne ekosystemy recyklingu, ponownego użycia i naprawy.
• GOZ wymaga integracji polityk: odpadów, transportu, planowania przestrzennego, zamówień publicznych i edukacji.

W kontekście rosnących kosztów gospodarki odpadami i wymogów GOZ uznano za istotne energetyczne wykorzystanie odpadów (WtE).

• WtE przedstawiono jako element stabilizujący lokalne systemy energetyczne, a nie konkurencję dla recyklingu.
• Podkreślano konieczność regionalizacji instalacji - pojedyncze miasta nie udźwigną kosztów.
• WtE powinno być zintegrowane z systemami ciepłowniczymi, co zwiększa odporność na wahanie cen paliw.

W wielu panelach Kongresu podkreślano rolę technologii i cyfryzacji uznając, że:

• AI i automatyzacja to narzędzie zwiększające produktywność i konkurencyjność.
• Istnieje potrzeba cyfrowej suwerenności Europy.
• Wsparcie dla startupów i innowacji jest ważnym elementem odporności gospodarczej.

Podsumowując wnioski z EEC 2026 w aspekcie samorządowym, należy jeszcze wspomnieć o silnie akcentowanym trendzie „local content”, w ramach którego:

• Rząd i biznes mówią jednym głosem: lokalizacja produkcji i usług to warunek suwerenności gospodarczej.
• Local content ma wspierać polskie firmy, ale w modelu „mądrego miksu” z partnerami zagranicznymi.
• Uczelnie + biznes to szybsze wdrażanie innowacji.

Formułując zalecenia dla miast, sugerowano przygotowanie projektów pod nową perspektywę UE 2027-2034 i uproszczone procedury, a biorąc pod uwagę istotne dla mieszkańców sprawy, miasta winny działać nieustannie na rzecz poprawy warunków życia, w tym uwzględniając rewitalizację przestrzeni miejskiej i ewentualne wdrażanie pracy w systemie hybrydowym.

Zainteresowanych szczegółowymi przebiegami sesji i paneli dyskusyjnych, odsyłamy do zapisów Europejskiego Kongresu Gospodarczego 2026 (EEC 2026) - https://www.eecpoland.eu/2026/....

Zbigniew Michniowski