30 propozycji Energy Cities prowadzących do transformacji energetycznej obszarów miejskich (9)
16.09.2026
Przedstawiamy omówienie propozycji Energy Cities prowadzących do transformacji energetycznej obszarów miejskich w obszarze strategicznym 5: Planowanie przestrzenne jako sposób na zmniejszenie zużycia energii (propozycje 5.6-5.7).
30 propozycji Energy Cities prowadzących do transformacji energetycznej obszarów miejskich (9)

Propozycja 5.6 Faworyzuj w projektowaniu pieszych i rowerzystów

Aktualny problem.

Prywatne samochody są od dawna symbolem dynamiki rozwoju miasta i wolności obywateli. Jednak wzrost wykorzystania tego środka transportu do obecnych rozmiarów okazuje się być problemem. Miasta zostały niejako podporządkowane samochodom, zapewniając szybki i łatwy dostęp do wszystkich obszarów, funkcji miejskich i zajmowanej przestrzeni publicznej, co prowadzi do szybkiego wzrostu zużycia energii.

Stało się to ze szkodą dla rowerzystów i pieszych, a przeszkadza także dzieciom i osobom starszym, które straciły przez to sporą część spokojnej przestrzeni miejskiej. Ulice wykorzystywane kiedyś jako miejsca spotkań teraz stały się niemal ścianą dzielącą mieszkańców.

Samochody prywatne wykorzystują nieproporcjonalnie dużo miejsca, patrząc pod kątem generowanych korzyści i uciążliwości. Ulice i parkingi, a także różne inne miejsca w przestrzeni miejskiej, mimo że nie są na stałe zajęte przez samochody, to nie mogą być wykorzystywane do innych celów. Potrzebujemy wielofunkcyjnych, zrównoważonych i bezpiecznych przestrzeni publicznych, aby zmniejszyć zużycie energii i przyczyniać się do poprawy jakości naszego życia.

Propozycja.

Ustanowienie swego rodzaju kanonu zachowań na drodze, który umożliwi samochodom poruszanie się, nie powodując zbyt wielu zakłóceń.

„Kanon uliczny” rozumiany jako funkcjonalność ulic, jest zbiorem zasad regulujących sposób współdzielenia przestrzeni publicznej pomiędzy jej użytkownikami. W pierwszej kolejności powinien on dotyczyć osób i środków transportu, które narażone są na największe ryzyko. Skłania to więc do przyjęcia następującej kolejności priorytetów: możliwość zabawy na ulicy, możliwość chodzenia do sklepu na piechotę, jazdy na rowerze do pracy, korzystania z transportu publicznego, floty dostawcze i prywatne samochody.

Warunki odniesienia sukcesu.

  • Projektowanie przestrzeni publicznej jako przyjaznego miejsca do spotkań.
  • Zaprojektowanie „kanonu ulicznego” jako integralnego elementu miejskiej polityki planowania skupionego bardziej na ludziach niż na obiektach.
  • Stosowanie „kanonu ulicznego” we wszystkich dzielnicach, aby ułatwić dostęp do lokalnych usług publicznych i prywatnych.
  • Uczynienie z zasad projektowania i wykorzystania ulic w mieście międzypokoleniowego i wielopodmiotowego (szkoły, sklepy) narzędzia do dialogu na szczeblu okręgowym.
  • Umiejętne przedstawienie zmian do jakich może prowadzić „kanon uliczny”.

Propozycja 5.7 Wprowadź system dostaw oparty na schematach

Aktualny problem.

Dostarczanie towarów do centrum miasta generuje znaczną część miejskiego ruchu. Dotyczy to zarówno towarów dostarczonych do wszelkiego rodzaju sklepów, jak i gospodarstw domowych, co staje się coraz bardziej popularne.

Amerykański model lokalizowania hipermarketów przy skrzyżowaniach autostrad lub tuż przy podmiejskich obwodnicach przyjął się w wielu krajach z dwóch głównych powodów: upraszcza to system dostaw, a poza tym większość gospodarstw domowych posiada samochód osobowy. Doprowadziło to do milionów prywatnych podróży samochodem i wpłynęło na znaczne zmniejszenie ilości terenów budowlanych. Jednakże era tego energochłonnego systemu powoli dobiega końca.

Jesteśmy obecnie świadkami powrotu sklepów w pobliskie sąsiedztwo. W tym samym czasie rozwija się e-handel opierający się na bardziej energooszczędnym, systemie bezpośrednich dostaw towaru do domu. Obszary handlowe coraz częściej zaczynają pojawiać się w pobliskim sąsiedztwie osiedli mieszkaniowych, zmuszając tym samym władze lokalne oraz ich partnerów do zmiany sposobu zarządzania dostawami i szukania nowych, wydajniejszych oraz innowacyjnych rozwiązań.

Propozycja.

Trzeba wykazać się wyobraźnią, aby zintegrować system dostaw towarów z organizacją całego miasta. 

Konwencjonalne metody polegające na określeniu przedziałów czasowych, w których mogą się odbywać dostawy towarów tylko częściowo rozwiązują ten problem. W swoich działaniach musimy pójść jeszcze dalej. Platformy dostaw grupowych za pomocą pojazdów elektrycznych, lokalne filie e-handlu produktami o dużych gabarytach, miejsca parkingowe zarezerwowane dla operatorów dostarczających towary bezpośrednio do drzwi, realizacja dostawy za pomocą rowerów, skuterów, czy za pomocą dróg wodnych, to tylko kilka przykładów innowacyjnych rozwiązań.

Warunki odniesienia sukcesu.

  • Ukierunkowanie na wykorzystanie rozwiązań gwarantujących wyższy standard niż ten, który zapewniają rozwiązania indywidualne.
  • Współpraca z podmiotami, które mają wysoki udział w całkowitej wielkości generowanego w mieście ruchu, a więc w szczególności z detalistami i izbami handlowymi.
  • Przewidzenie wzrostu popytu w ramach e-handlu i związanych z tym zmian w przepływach towarów.
  • Pewność, że wybrane rozwiązania są przyjazne dla użytkownika i przyczyniają się do dynamicznego rozwoju życia w mieście.

Projekt: Agence Rhodosigne

Tłumaczenie na język polski: Piotr Oślak

Współpraca i nadzór merytoryczny nad tłumaczeniem: Urząd Miejski w Bielsku – Białej